Photoontour.com โฟโต้ออนทัวร์
    Home
Home   :   Thai History :    
 

 

 
ออกไปหน้า "ประวัติศาสตร์ไทยหน้าใหม่"
(รวมรวมบทความจากที่ต่างๆ)

 



 
     สจิตต์ วงษ์เทศ : อาณาเขตรัฐสุโขทัย ใต้สุดแค่นครสวรรค์ ไม่ไกลถึงมลายู

4


ที่มา : มติชนรายวัน
ผู้เขียน : สุจิตต์ วงษ์เทศ
เผยแพร่ 22 ส.ค. 59





 


แผนที่แสดงพื้นที่รัฐสุโขทัย อยู่บริเวณ แม่น้ำ 5 สาย ปิง, วัง, ยม, น่าน, ป่าสัก แถบลุ่มน้ำเจ้าพระยา ภาคกลางตอนบน (จากหนังสือ กรุงสุโขทัย มาจากไหน? ของ สุจิตต์ วงษ์เทศ สำนักพิมพ์มติชน พิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. 2548)

รัฐสุโขทัยมีอำนาจด้านทิศใต้ แค่เมืองนครสวรรค์ ไม่ไกลลงไปถึงแหลมมลายู ตามที่มีในตำราประวัติศาสตร์ไทย

ทางเหนือ มีเมืองอุตรดิตถ์ (จ. อุตรดิตถ์) หรือบางช่วงเวลาอาจถึงเมืองแพร่ (จ. แพร่) เป็นเมืองปลายแดนด้านเหนือสุด

ทางใต้ ถึงเมืองหลวงพระบาง (จ. นครสวรรค์) เป็นสุดเขตแดนด้านใต้

ทางตะวันตก มีเมืองฉอด (อยู่ใน อ. แม่สอด จ. ตาก) เป็นเมืองชายแดนที่จะติดต่อเข้าไปยังเมืองมอญในพม่า

ทางตะวันออก ถึงเมืองสะค้าใกล้แม่น้ำโขง ในเขตภาคอีสานตอนเหนือ

ปิง วัง ยม น่าน ป่าสัก

จากการตรวจสอบข้อความในจารึกสมัยสุโขทัยและสำรวจเอกสารด้านตำนานพงศาวดารตลอดจนงานภาคสนาม อ. ศรีศักร วัลลิโภดม ประมวลมาอธิบายสถานที่ตั้งและขอบเขตรัฐสุโขทัยที่ควรจะเป็นจริงมา ดังนี้

ถ้ากำหนดตามลักษณะภูมิศาสตร์ที่มองเห็นและเป็นอยู่ในปัจจุบันแล้ว รัฐสุโขทัยจะมีขอบเขตตั้งอยู่บริเวณตอนล่างของลุ่มน้ำปิง ลุ่มน้ำยม ลุ่มน้ำน่าน และตอนบนของลุ่มน้ำป่าสัก ซึ่งอาจนับอยู่ในเขตจังหวัดต่างๆ คือ ตาก กำแพงเพชร สุโขทัย พิษณุโลก เพชรบูรณ์ พิจิตร และนครสวรรค์

สภาพภูมิศาสตร์ของรัฐสุโขทัยประกอบด้วยที่ราบลุ่มหล่อเลี้ยงโดยแม่น้ำปิง แม่น้ำยม และแม่น้ำน่าน ซึ่งล้วนแต่ไหลจากเหนือลงใต้

ด้านตะวันตกมีเทือกเขาถนนธงชัย-ตะนาวศรี เป็นแนวขนาบกั้นบริเวณแม่น้ำปิงออกจากแม่น้ำสาละวินในเขตพม่า ส่วนด้านตะวันออกมีเทือกเขาเพชรบูรณ์เป็นแนวขนาบกั้นบริเวณแม่น้ำน่านออกจากลุ่มน้ำป่าสัก

ในระยะแรกๆ มีบ้านเมืองเกิดขึ้นในบริเวณแม่น้ำยมและแม่น้ำน่านก่อน ต่อภายหลังจึงค่อยๆ ขยายขอบเขตออกไปถึงแม่น้ำปิงทางตะวันตก และแม่น้ำป่าสักทางตะวันออก

ขยายตามแนวตะวันตก-ตะวันออก

ลักษณะการกระจายของชุมชนที่เป็นเมืองมักขยายไปตามแนวตะวันตกและตะวันออกมากกว่าตามแนวเหนือและใต้

ความหนาแน่นของบ้านเมืองจะอยู่ระหว่างฝั่งตะวันออกของแม่น้ำปิง ไปจนถึงฝั่งตะวันออกของแม่น้ำน่าน ต่อมามีการขยายตัวออกไปทั้งทางตะวันตกและทางตะวันออก

ทางตะวันตก ขยายข้ามเทือกเขาถนนธงชัย-ตะนาวศรี เข้าไปในเขตมอญ-พม่า

ทางตะวันออก ขยายข้ามเขตเทือกเขาเพชรบูรณ์เข้าไปยังแม่น้ำป่าสัก และแม่น้ำโขงในเขตภาคอีสานตอนเหนือ

เท่าที่มีผู้ศึกษาและตรวจสอบหลักฐานด้านศิลาจารึกและโบราณศิลปวัตถุสถาน จึงพบรายชื่อเมืองโบราณที่นับอยู่ในขอบเขตรัฐสุโขทัย ดังต่อไปนี้



(จากหนังสือ กรุงสุโขทัย มาจากไหน? ของ สุจิตต์ วงษ์เทศ สำนักพิมพ์มติชน พิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. 2548)


เมืองสุโขทัย เมืองศรีสัชนาลัย เมืองสรลวง (สระหลวง?) เมืองสองแคว เมืองบางฉลัง เมืองนครชุม เมืองฉอด เมืองเชียงทอง เมืองบางพาน เมืองบางจันทร เมืองพระบาง เมืองคนที เมืองวัชชปุระ เมืองราด เมืองปากยม เมืองชากังราว เมืองสุพรรณภาว เมืองสะค้า เมืองหล่มบาจาย เมืองกำแพงเพชร เมืองแพร่ เมืองตาก เมืองไตรตรึงษ์ เมืองนครไทย เมืองบางยาง ฯลฯ

บรรดาเมืองที่มีชื่อเหล่านี้ บางเมืองร่วงโรยรกร้างไปจนไม่รู้ว่าอยู่ที่ไหน แต่มีอีกหลายเมืองยังเป็นสืบเนื่องมาถึงปัจจุบัน เช่น

เมืองสุโขทัย (อยู่ใน อ. เมือง จ. สุโขทัย) เมืองศรีสัชนาลัย (อยู่ใน อ. ศรีสัชนาลัย จ. สุโขทัย) เมืองสองแคว (อยู่ใน อ. เมือง จ. พิษณุโลก) เมืองเพชรบูรณ์ (อยู่ใน อ. เมือง จ. เพชรบูรณ์) เมืองตาก (อยู่ใน อ. บ้านตาก จ. ตาก) เมืองกำแพงเพชร (อยู่ใน อ. เมือง จ. กำแพงเพชร) เมืองพระบาง (อยู่ใน อ. เมือง จ. นครสวรรค์) เมืองฝาง (อยู่ใน อ. ท่าเสา จ. อุตรดิตถ์) เมืองนครไทย (อยู่ใน อ. นครไทย จ. พิษณุโลก) เมืองแพร่ (อยู่ใน อ. เมือง จ. แพร่) ฯลฯ







 






copyright © www.photoontour.com, All rights reserved